Gelijk maar starten met een bekentenis. Ondanks de hoge cijfers en goede recensies kan MobLand mij niet zo bekoren. Het teflon gehalte van Harry (Tom Hardy) vind ik tenenkrommend. Tot aan de laatste minuten van het eerste seizoen. Dat einde(?) was wel goed gevonden. Het leiderschap van Conrad (Pierce Brosnan) en Maeve (Helen Mirren) zou in elke bende afgestraft en minimaal betwist worden. Bovendien zal elke leider van een bende zich bedreigd voelen door zo'n uitmuntende fikser als Harry. Normaal met de dood van één van hen tot gevolg. Wil ik het niet eens hebben over de misdaad en het gedrag van Eddie (Anson Boon). Zijn gedrag, ondanks dat hij de zoon is van de baas, zou in elke bende gevolgen hebben voor de machtsverhoudingen. Behalve in MobLand dan. Heb ik het nog niet eens over de onwaarschijnlijke moord op twee politieagenten. De wijze waarop is zo ongeloofwaardig dat het elke fantasie te buiten gaat.
Nu hoeft niet elke serie zich te houden aan de realiteit, maar MobLand maakt het wat mij betreft wel erg bont. Maar, zoals al gezegd, ik ben schijnbaar één van de weinigen die zich eraan stoort.
Een serie die wel zeer hoog scoort in het laten zien van realiteit is het Italiaanse La Piovra (De Octopus). De serie is dan ook niet voor niets van 1984 tot en met 2001 te zien geweest. Uitgangspunt is niet de maffia zelf maar politiecommissaris Corrado Cattani (Michele Placido). Zijn gevecht tegen de maffia is rauw, pijnlijk en persoonlijk. Het laat levensecht de gewelddadige strijd die in de jaren tachtig en negentig gevoerd is tussen de maffia en de rechterlijke macht in Italië zien. De autobommen, de corruptie en het gevecht tussen beide kampen zijn intens. Het laat zien hoe diepgeworteld de maffia in Italië is. Er is aandacht voor beide kampen waardoor het verhaal aan diepte en spanning wint. Later verdwijnt Corrado van het toneel maar ook dan blijft La Piovra een aanrader. Misschien wat betreft beelden een beetje gedateerd, maar het past perfect bij de tijd waarin het zich afspeelt. De muziek van Ennio Morricone maakt ook veel indruk.
Italië is natuurlijk een bakermat voor maffiaseries. Zo is Gomorra (2014), inclusief de films, niet te missen. De onderlinge machtsstrijd wordt niet alleen gevoerd met rivaliserende bendes. Ook intern is er constant een gevecht om de macht. Niet elk seizoen van de vijf seizoenen is even sterk, maar het geeft een goed beeld van hoe het er echt aan toegaat. Zo realistisch zelfs dat de makers van de oorspronkelijke film bedreigd werden door de maffia. Andere vergelijkbare series zijn Corleone (één seizoen), Romanzo Criminale (twee seizoenen) en Suburra (drie seizoenen waarbij het derde seizoen een beetje tegenvalt. Er is ook nog een redelijk vervolg met Suburræterna).
Italiaanse dramaseries laten ook regelmatig zien hoe diepgeworteld de maffia in het Italiaanse leven is. Zo hebben briljante series als L'Amica Geniale en La meglio gioventu ook een vleugje maffia in zich. Een serie die ik zeker ook moet noemen is het fantastische en aangrijpende The Good Mothers. Dit op waarheid gebaseerde verhaal laat zien wat de realiteit voor vrouwen is achter de maffia. Dat is geen fraai beeld en met recht verschrikkelijk heftig te noemen.
ZeroZeroZero (één seizoen) laat zien hoe de verschillende werelden met elkaar verbonden zijn. In Italië woedt een machtsstrijd. In Mexico is een keiharde en niemand ontziende strijd aan de gang. Het geweld kent geen einde en een hoop onschuldige slachtoffers. De Engelstalige familie die de drugs moet vervoeren hebben door al die omstandigheden ook een bijzondere uitdaging. Het sterk in beeld gebrachte verhaal is gebaseerd op een boek van Roberto Saviano (Gomorra (2014))
Andere televisieserie die zich laat aanvoelen als een gedramatiseerde documentaire is Narcos (drie seizoenen). Het verhaal achter de drugsbaron Pablo Escobar (Wagner Moura). Ook dit laat pijnlijk zien dat het leven van een drugsbaron niet over rozen gaat. Het constant over je rug moeten kijken en bang zijn vermoord te worden. Het is dan ook de vraag of de korte tijd van roem en rijkdom dit allemaal waard is. Zeker als je weet dat het gros van de leden helemaal niet dit punt van macht en geld bereikt. Het derde seizoen laat zien dat anderen in het gat zijn gesprongen die Pablo Escobar na zijn dood achterliet.
De opvolger Narcos: Mexico deed er drie seizoen over om uiteindelijk pas in het laatste seizoen te ontbranden. De Mexicaan El Chapo kreeg ook drie seizoen om zijn verhaal te vertellen. Die serie is zeker ook de moeite waard. Al was het maar omdat hij, mede door zijn zoons, nog steeds regelmatig in het nieuws is.
Scandinavië kent ook haar klassiekers. Wel pakken zij het meestal net iets anders aan. Vaak sluipt het bendegeweld er terloops in. Het gaat meestal om een politieserie waarin bendegeweld voorkomt. Bovendien is het merendeel van deze series gekoppeld aan karakteropbouw van de daders. De misdaden ontstaan niet zomaar, maar het gaat vaak om mensen die om welke reden dan ook 'het wereldje' ingetrokken worden. Heftig en hard gaat het tekeer in Top Dog (twee seizoenen) en Snabba Cash (twee seizoenen). Top Dog is twee seizoenen lang genieten. Snabba Cash is vooral het eerste seizoen uitstekend. Andere serie die ik wil noemen is Bedrag (Follow The Money). Pas in het derde seizoen speelt een bende een grote rol. Wil overigens niet zeggen dat de eerste twee seizoenen niet interessant zijn. Dan gaat het echter meer over milieucriminaliteit.
De Fransen kunnen er ook wat van. Vooral Braquo (vier seizoenen) maakt indruk. Wat vooral opvalt is dat de bende een team politieagenten is. Zij maken zich niet al te druk om de regels. Ze gaan er regelmatig ver overheen. Dit gaat met het nodige geweld gepaard. De eerste drie seizoen vliegen voorbij. Het laatste seizoen kent hetzelfde probleem als veel andere afsluitende seizoenen. Het voelt te geforceerd om nog veel indruk te maken.
Dat Fransen überhaupt meesters zijn in ongenuanceerd geweld in beeld brengen laat ook Braqueurs: La série (twee seizoenen) zien. Er blijft voldoende aandacht voor de opbouw van personages, maar het brute geweld zorgt ervoor dat het geen reclame wordt voor misdaad.
Bij de Britten weet men ook hoe je bendes in beeld moet brengen. De belangrijkste is wat mij betreft Peaky Blinders (zes seizoenen). Deze bende, die ooit echt bestaan heeft, wordt vol met fantasie in beeld gebracht. De mix tussen indrukwekkende beelden, geweldig acteerwerk en de moderne rockmuziek zorgen voor een unieke beleving. Niet elk seizoen is even goed, maar het is met recht een ode aan het hele genre. Helpt mee dat het verhaal in het verleden afspeelt (periode na de eerste wereldoorlog). De pakken, de kenmerkende petten en de indrukwekkende decors weten de sfeer zo goed neer te zetten dat de kleine foutjes al snel vergeten zijn. Op 20 maart 2026 volgt er nog een film om de serie af te ronden.
Andere Britse aanrader is Kin (2021) (twee seizoenen). De maffiafamilie Kinsella dreigt ten onder te gaan aan onderling gekonkel en een machtsstrijd met andere bendes. Het wordt zo erg dat de familie bescherming krijgt van de politie. Dat maakt je positie als bende in de stad niet sterker. Opvallend is dat de familie daarna nog steeds behoorlijk vrij door de stad beweegt, maar oke. Gevolg is wel dat er zich een spannend en heftig verhaal kan ontvouwen. Zeker het eerste seizoen is de moeite waard. De serie loopt nog.
De Verenigde Staten kent natuurlijk ook haar eigen geschiedenis met bendegeweld. Wat betreft televisieseries is The Sopranos (zes seizoenen) de absolute aanrader. Wat de serie uniek maakt is het diepere inkijkje in de psyche van hoofdrolspeler Tony Soprano (James Gandolfini). De manier waarop is inventief gevonden. Tony komt namelijk bij een psycholoog zijn hart luchten. De serie houdt een relatief luchtige toon ondanks het geweld, manipulatie en machtsstrijd. Dat komt vooral omdat er veel aandacht besteedt wordt aan de karakters. Goed om te weten is dat het verhaal toch verschillende zaken kent die historisch correct zijn. Wel in een andere setting, maar het helpt de serie in haar geloofwaardigheid.
Andere Amerikaanse serie die vergelijkbare kenmerken heeft is Sons of Anarchy (zeven seizoenen). Duidelijk geïnspireerd op de grotere 1% motorclubs. Hoewel het verhaal regelmatig nogal ongeloofwaardig aanvoelt blijft het toch ook vaak dichtbij de waarheid (voor zover bekend). De gesloten community, de kameraadschap, het verraad, de rauwe omgang met vrouwen en de gezamenlijke liefde voor motoren. Die laatste zijn, net als bijvoorbeeld de tot fort omgebouwde clubhuizen, een selling point an sich. De onderlinge verhaallijnen zorgen ervoor dat je blijft kijken. De dynamiek tussen de hoofdrolspelers zorgt voor de rest. De spin-off Mayans MC (2018) (vijf seizoenen) doet het dunnetjes over. Net niet zo goed als het grote voorbeeld, maar zeker nog het bekijken waard.
Een andere motorbende serie is Gangland Undercover. De serie vertelt het waargebeurde verhaal van de gearresteerde drugsdealer Charles Falco. Een matig eerste seizoen wordt gevolgd door een best goed tweede seizoen. Helaas was het te laat, want de serie werd daarna gecanceld.
In de wetenschap dat ik met mijn lijst ver van compleet ben eindig ik hiermee deze column. Wat wel duidelijk is dat bendes, in welke vorm dan ook, onze aandacht hebben. Het is spannend, vermakelijk en verschrikkelijk tegelijk. De aantrekkingskracht is groot en de redenen om deze series te kijken zal voor iedereen verschillend zijn. Hopelijk levert deze column weer nieuwe inspiratie op. Voor de series dan, niet voor de levenswijze die in beeld gebracht wordt ;)
